معنی درس: رستم و اشکبوس. فارسی دهم.

معنی درس رستم و اشکبوس-( درسِ دوازدهم)--فارسی دهم

1-سر و صدا و هیاهوی جنگجویان و اسب هایشان آن قدر زیاد بود/که از سیّاره های آسمانی(مرّیخ و

زُحل) هم فراتر میxad رفت.

2-شمشیرها و دستxadهای جنگجویان از شدّت خونxadریزی به رنگِ لعل(قرمز)شده بود/ بستر زمین هم زیر

گامxadهای سوارکاران و اسبانشان به دلهره و اضطراب افتاده xadبود.

3-خورشید هم از آن وضعیت سخت ، ترسیدهxad بود/خاک و سنگ هم از ترس هجوم جنگاوران به اضطراب و

دلهره افتادهxad بود.

4-کاموس(پهلوان تورانی)به سپاه خود اینxadگونه گفت:/حتّی اگر قرار باشد آسمان را هم درنوردید و طی

کنید،

5-به ابزارهای جنگی (با شمشیر و گُرز و کَمَند)مسلّح شوید/ و با آنxadها ایرانیان را در تنگنا قرار دهید و

اَسیر کنید.( ابیات چهار و پنج موقوف المعانی هستند.)

6ـ جنگجویِ شجاعي كه نام او اشكبوس بود / همانند طبلِ بزرگي فرياد بر آورد. .(کوس:طبل بزرگ ،دُهل)

7 ـ آمد كه با ايرانيان بجنگد و همرزم و حريفِ خود را به زمين بزند ، شكست بدهد و بكُشد .

8ـ رهّام ( پسرگودرز ) در حالي كه كلاه جنگي و لباسِ مخصوص جنگ پوشيده بود ، سريع وارد میدان

شد/ به گونه ای که گرد و خاك ميدانِ جنگ، به ابرها رسيد .

9 ـ رهّام با اشكبوس به مبارزه پرداخت ( درگير شد ) /و از هر دو سپاه ( براي تشويق آنها ) صداي شيپور و طبل بلند شد .

10 ـ اشكبوس، گرز سنگين خود را به دست گرفت / به گونه ای که زمين براي تحمّل سنگيني آن مثلِ

آهنِ سخت و آسمان ( به خاطر بزرگي يا در اثر گرد و غبار ) تيره و تار شد.

11 ـ رهّام ،گرز سنگين خود را بركشيد ( بيرون كشيد ) /و جنگ آن گونه پیش رفت که دستِ دو پهلوان از

جنگ با گُرزها خسته شد .(به خاطری سنگینی گرزها)

12 ـ وقتي رهّام از جنگِ با اشكبوس كشاني درمانده و ملول شد ،/ از او روی برگرداند و به طرف كوه رفت ( فرار كرد )

13 ـ طوس ( فرمانده سپاه ) از مركزِ سپاه ،با دیدنِ این صحنه،خشمگين و عصبانی شد / اسبش را به

حركت درآورد تا پيش اشكبوس ( براي جنگيدن ) برود .

14 ـ رستم نیز خشمگين شد و به طوس گفت:/ رهّام اهل بَزم و شراب خواري است و اهلِ جنگ و

مبارزه نيست

.

15 ـ تو سپاه ( مركز سپاه ) را، منظّم نگهدار . / من اكنون می روم و پياده با اشکبوس مي جنگم .

16 ـ ( رستم ) كمانِ آماده و به زه بسته شدهي خود را به بازويش انداخت /و چند تير را هم بر كمربندش

گذاشت.

17ـرستم رو به اشکبوس کرد و فرياد زد كه: اي مردِ جنگجو، /حريفت آمد. فرار نكن ، بِايست .

18 ـ اشكبوس خنديد و شگفت زده و حیران آن جا ماند.،/ افسار اسبش را كشيد و ايستاد و رستم را صدا كرد .

19 ـ در حالي كه ميخنديد ( و رستم رامسخره ميكرد ) گفت: كه نامت چيست ؟ / و چه كسي براي

پيكرِ بيسر و كشته شده ات گريه خواهد كرد ؟!

20 ـ رستم چنين پاسخش را داد : چرا نامم را ميپرسي؟ / زيرا پس از اين ديگر خوشي نخواهي ديد..

( دنيا را به كامت تلخ مي كنم .)

21 ـ مادرم نامِ مرا « مرگِ تو » گذاشته است /و روزگار هم مرا پُتكِ كلاهخود و سر تو قرار داده است .

(عاملِ مرگت من هستم)!

22 ـ اشكبوس به او گفت : تو بدونِ اسب آمده اي/ و این گونه ، فوري خود را به كشتن خواهي داد .

23 ـ رستم چنين به او پاسخ داد : اي مرد جنگجو ي ِ بيهوده گو ....( موقوف المعاني با بيت بعد )

24ـ آيا تا به حال نديدي كه پياده اي بجنگد/ و زورگويان را بكُشد و نابود سازد ؟ ( مسلماً ديدي )

25 ـ هماكنون ،اي سوارِجنگجو ، پياده جنگيدن را به تو ياد ميدهم ( يا در حالي كه پياده هستم ،

جنگيدن را به تو ميآموزم. )

26 ـ مرا، طوس به اين خاطر به جنگ فرستاده است/ که اسبِ اشكبوس را از او بگيرم .

27 ـ اشكبوس به او گفت: من جنگ با تو را (من با تو، سلاح را)/ چیزی به جز،مسخرگی و شوخي ،

نمي دانم. .

28 ـ رستم به او گفت : تير و كمان مرا ( اسلحهام را ) ببين ،/ تا همین الان، تسلیم شوی. (هم اکنون،

با تير و كمانِ من خواهي مُرد. )

29ـ رستم وقتي ديد كه اشکبوس به اسبِ عزيزش می نازد/ كمانش را آماده كرد و زهِ آن راكشيد.

30 ـ يك تير به پهلوي( سينه ) اسبِ اشكبوس زد /به گونه ای که اسب، از بالا به زمين افتاد و در دَم، مُرد .

31 ـ رستم خنديد و با صداي بلند گفت :/ اكنون پيشِ جُفت و همراهِ عزيزت بنشين ( و براي او عزاداري كن .)

32 ـ شايسته است كه لحظه اي ،جنگيدن را رها كني و سرِ اَسبت را به آغوش بگيري /و كمي هم

استراحت كني و دست از جنگ بر داری.

33 ـ اشكبوس، فوراً ،كمانش را آماده ی پرتابِ تیر كرد/ و در حالي كه ميلرزيد و چهرهاش از ترس زرد

شده بود،(با بیتِ بعد موقوف المعانی)

34 ـ به طرفِ رستم، تیرهای زیادی پرتاب کرد/. رستم به او گفت : این گونه ،بيهوده ....( موقوف المعاني با بيت بعد )

35 ـ جِسمت را خسته ميكني و دو بازو و جانِ بدخواه و ناپاكت را ،ميآزاري .

36 ـ رستم، دست به كمربندِ خود بُرد /و يكچوبه تير از جنسِ چوبِ خدنگ، انتخاب كرد .(خدنگ:چوبی

سخت و محکم که با آن تیر و نیزه و زینِ اسب سازند.)

37 ـ تيري كه نوكِ آن، سخت، بُرنده بود و همانندِ الماس ، نوکِ آن را جلا داده بودند و مثلِ آب، شفّاف

بود/ و به انتهاي آن چهار عدد پَرِ عُقاب ، بسته بود .

38 ـ رستم كمان را در دست گرفت/ و تيرِ از جنسِ چوب خدنگ را در شَست گذاشت و آمادهي پرتاب كرد.

39 ـ ( رستم ) تير را به سينهي اشكبوس زد/ در حالیکه آسمان هم، در آن هنگام، رستم را تحسين

كرد و دستش را بوسيد .

40 ـ اشكبوس در همان لحظه ، فوراً ، جان داد و مُرد / و آن گونه شد كه گويا ،اصلاً اشکبوسی از مادر

زاده نشده بود .

پایان

حسین حسین زاده بافرانی. دبیر دبیرستان شهید چمران نایین . چهاردهم بهمن 98